Trang chủ » Ứng dụng » Ứng dụng

Vận trù học và Dồn điền đổi thửa

Thứ sáu - 02/10/2015 00:55 - Đã xem: 2422
Dồn điền đổi thửa

Dồn điền đổi thửa

Tình trạng phi tập trung hiện nay của đất nông nghiệp ở Việt Nam gây ra rất nhiều bất cập trong thực tế quản lý và sản xuất nông nghiệp. Giải pháp đã được đưa ra là "Dồn điền đổi thửa". Cách tiếp cận của Vận trù học sẽ giúp chúng ta giải quyết tối ưu bài toán phức tạp này.
  1. Dồn điền đổi thửa là gi ?


Nông nghiệp là một ngành kinh tế lâu đời, quan trọng của Việt Nam, với 70% dân số hoạt động trong lĩnh vực này (số liệu năm 2008), trong đó, trồng trọt chiếm tỷ trọng lớn nhất. Tuy nhiên, đất nông nghiệp Việt Nam hiện nay đang gặp tình trạng phi tập trung thể hiện ở hai tiêu chí chính sau: số lượng thửa ruộng trên một hộ gia đình quá lớn (>7) và diện tích mỗi thửa ruộng quá bé (< 200 m2). Ví dụ, ở tỉnh Vĩnh Phúc, một người dân có tới 47 thửa ruộng, diện tích mỗi thửa chỉ trên dưới vài chục m2. Hiện tượng chia quá nhiều ruộng xuất phát từ việc thực hiện Nghị định 64/CP về việc giao ruộng phải có tốt, xấu, gần, xa, cao, thấp để đảm bảo sự công bằng cho người dân.


Rất nhiều khó khăn gây ra từ hiện tượng chia quá nhỏ đất nông nghiệp như: cản trở quá trình cơ giới hoá hoạt động sản xuất; tăng chi phí canh tác; lãng phí đất đai do việc làm bờ ngăn cách giữa các thửa ruộng; không thể tập trung thâm canh, quy hoạch vùng đặc khu cây trồng. Các dự án hiện đại hoá nông thôn vì thế mà thường không đạt được hiệu quả như mong muốn.


Nhận thức rất rõ những khó khăn gây ra từ hiện trạng đất nông nghiệp phi tập trung, chính phủ đã ban hành các chính sách nhằm khuyến khích “dồn điền đổi thửa” (DĐĐT) trong các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đất đai và việc ban hành Nghị Quyết số 03/2000NQ-CP về kinh tế trang trại. Vậy DĐĐT là gì?


DĐĐT là hoạt động gồm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 là dồn những thửa ruộng có diện tích nhỏ thành các cánh đồng lớn bằng cách phá bỏ các bờ chia giữa các thửa ruộng. Giai đoạn 2 là chia lại các cách đồng diện tích lớn thu được từ giai đoạn 1 cho các hộ gia đình với mục đích giảm số lượng các thửa ruộng, đồng nghĩa với việc tăng diện tích các thửa ruộng nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi của người dân.


Nhiều nơi đã thực hiện DĐĐT mang lại kết quả hết sức khả quan: chi phí sản xuất giảm, sản lượng nông nghiệp tăng, tỷ trọng đóng góp của nông nghiệp và tổng thu nhập của khu vực đó tăng, xuất hiện những vùng thâm canh và chuyên canh mang lại giá trị kinh tế cao. Ví dụ ở Quảng Ngãi, sau khi làm DĐĐT, sản lượng gạo tăng 20% - 25%; huyện Phú Vang của Huế giá trị sản xuất trước khi làm DĐĐT chỉ là 284.615 triệu đồng, sau khi làm DĐĐT thì con số này tăng lên 450.004 triệu đồng.


2. Dồn điền đổi thửa ở Việt Nam


Hiện nay DĐĐT hoàn toàn được làm thủ công bởi chính người dân hoặc chính quyền địa phương dựa trên một số gợi ý của chính phủ mà không có bất cứ công cụ tính toán nào giúp bà con nông dân làm DĐĐT. Những gợi ý của chính phủ vẫn còn nhiều hạn chế như còn tồn tại những thửa ruộng có diện tích nhỏ (<100 m2), số lượng thửa ruộng trên mỗi hộ gia đình còn cao hơn sự mong đợi của người dân, cũng như chưa tính tới mong muốn và nguyện vọng của họ tại từng khu vực riêng biệt. Một nguyên nhân nữa có thể gây ra sự thất bại trong việc làm DĐĐT đó là sự thiếu minh bạch trong khi làm DĐĐT. Ví dụ, gia đình cán bộ sẽ được ưu ái chia ruộng tốt, nhiều ruộng và gần nhà, v...v.


3. Nghiên cứu làm dồn điền đổi thửa ở Việt Nam


Nhận thức rõ được sự cần thiết và lợi ích mang lại từ DĐĐT, nhóm nghiên cứu của chúng tôi quyết định mô hình hoá DĐĐT dưới dạng một bài toán tối ưu tổ hợp và giải quyết bằng các phương pháp tối ưu. Mục đích là tạo ra một phần mềm tính toán thông minh giúp bà con nông dân làm DĐĐT hiệu quả, công bằng, chính xác và nhanh chóng. Phần mềm sẽ đưa ra các thông tin về đất nông nghiệp và quyền sở hữu đất phục vụ cho công tác quản lý đất đai được tốt hơn.


Trong nghiên cứu đã được thực hiện, chúng tôi đề xuất rất nhiều thuật toán để giải quyết bài toán này như: thuật toán tìm kiếm cục bộ (local search), thuật toán quy hoạch nguyên tuyến tính (integer programming), thuật toán quy hoạch ràng buộc (constraint programming), và thuật toán sinh cột (column generation). Kết quả ban đầu cho thấy thuật toán của chúng tôi đưa ra lời giải tốt hơn hẳn so với lời giải dựa trên gợi ý của chính phủ. Ngoài ra chúng tôi còn có thể đưa ra vị trí địa lý chính xác của từng thửa ruộng cho từng hộ gia đình và hiển thị trực quan trên bản đồ.


Trong thực tế, người dân tại mỗi địa phương đều có thói quen canh tác, yêu cầu và nguyện vọng rất khác nhau, dẫn tới bài toán có rất nhiều biến thể. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục cải tiến các thuật toán hiện tại để giải quyết tốt hơn bài toán có nhiều ý nghĩa thực tiễn này.

Tác giả bài viết: TS Bùi Quốc Trung, Đại học Louvain, Bỉ

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thăm dò ý kiến

Bạn từng phải giải quyết các bài toán tối ưu của vận trù học trong thực tế?

Rất nhiều lần

Thỉnh thoảng

Chưa bao giờ

Tôi không biết VTH là gì.

Thông tin học bổng